Tiki u dzieci to zjawisko, które budzi niepokój wielu rodziców. Nagłe mruganie oczami, chrząkanie, grymasy twarzy czy mimowolne ruchy mogą pojawić się niespodziewanie i często nasilają się w sytuacjach stresowych. W większości przypadków tiki mają charakter przejściowy, jednak warto wiedzieć, czym są, jakie mogą mieć przyczyny oraz jak wspierać dziecko w codziennym funkcjonowaniu.

Czym są tiki?

Tiki to mimowolne, powtarzające się ruchy lub dźwięki, które pojawiają się nagle i trudno je całkowicie kontrolować. Najczęściej występują u dzieci między 5. a 10. rokiem życia i częściej dotyczą chłopców niż dziewczynek.

Dziecko często odczuwa wewnętrzne napięcie przed pojawieniem się tiku, a wykonanie ruchu lub dźwięku przynosi chwilową ulgę.

Rodzaje tików

1. Tiki ruchowe.
   Dotyczą ruchów ciała i mogą obejmować:
   – mruganie oczami
   – marszczenie nosa
   – grymasy twarzy
   – potrząsanie głową
   – wzruszanie ramionami
   – podskakiwanie lub ruchy kończyn
2. Tiki głosowe (wokalne)
   Są związane z wydawaniem dźwięków, takich jak:
   – chrząkanie
   – pociąganie nosem
   – kaszel
   – mlaskanie
   – powtarzanie słów lub sylab
3. Tiki proste i złożone
   Proste – krótkie, pojedyncze ruchy lub dźwięki.
   Złożone – bardziej rozbudowane sekwencje ruchów lub wypowiedzi.

Przyczyny tików u dzieci

Tiki nie są wynikiem złego wychowania ani „złych nawyków”. Ich przyczyny są złożone i często obejmują kilka czynników jednocześnie.

1. Czynniki neurologiczne
   Dużą rolę odgrywa układ nerwowy oraz zaburzenia w przewodnictwie neuroprzekaźników, szczególnie dopaminy.
2. Predyspozycje genetyczne
   Tiki często występują rodzinnie. Jeśli u rodziców lub rodzeństwa pojawiały się tiki lub zaburzenia lękowe, ryzyko ich wystąpienia u dziecka wzrasta.
3. Stres i emocje
   Silne emocje mogą nasilać tiki. Dzieci bardzo często reagują tikami na:
   – napięcie emocjonalne,
   – zmiany w otoczeniu,
   – problemy szkolne,
   – przemęczenie,
   – konflikty rodzinne.
4. Nadmierna stymulacja układu nerwowego
   Długie korzystanie z ekranów, brak snu, nadmiar bodźców czy przewlekły stres, infekcje mogą zwiększać częstotliwość tików.

Kiedy tiki mogą się nasilać?

Rodzice często zauważają, że tiki nie mają stałego nasilenia. Mogą pojawiać się okresowo i zmieniać swoją intensywność.
Najczęściej nasilają się podczas:
– stresu i silnych emocji
– zmęczenia
– choroby
– presji szkolnej
– ekscytacji
– nadmiernego korzystania z telefonu, komputera lub telewizji

Co ciekawe, tiki często zmniejszają się podczas snu, odpoczynku lub skupienia uwagi na ulubionej czynności.

Jak wspierać dziecko z tikami?

Najważniejsze jest stworzenie spokojnego i bezpiecznego środowiska. Zwracanie uwagi dziecku na tiki lub proszenie, aby „przestało”, zwykle powoduje jeszcze większe napięcie.

Warto zadbać o:
– regularny sen,
– ograniczenie stresu,
– odpowiednią ilość ruchu,
– higienę cyfrową,
– spokojną atmosferę w domu,
– wsparcie emocjonalne.

W przypadku nasilonych tików pomocna może być konsultacja z neurologiem dziecięcym, psychologiem lub terapeutą integracji sensorycznej.

Suplementacja wspierająca układ nerwowy – w niektórych przypadkach suplementacja może wspierać funkcjonowanie układu nerwowego i pomagać w redukcji napięcia.
Najczęściej stosuje się:

• magnez – wspiera układ nerwowy i pomaga zmniejszać nadpobudliwość,
• witaminę B6 – wspomaga przewodnictwo nerwowe,
• kwasy omega-3 – korzystnie wpływają na pracę mózgu,
• witaminę D3 – wspiera układ nerwowy i odpornościowy,
• melisę lub adaptogeny – mogą pomagać w redukcji napięcia i stresu.

Leki wspomagające z przepisu lekarza regulujące pracę układu nerwowego np neuroleptyki oraz wyciszające

Jak się ma terapia CBD i CBG? –jest coraz częściej wybierana ze względu na efekty

Na co dzień prowadzę terapię indywidualną dzieci z tikami o różnym podłożu i przyczynach. W wielu przypadkach efekty wsparcia układu endokannabinoidowego są widoczne bardzo wyraźnie — często aż trudno uwierzyć, jak ogromny wpływ może mieć regulacja organizmu na funkcjonowanie dziecka.

U części dzieci obserwuje się wyciszenie tików oraz zmniejszenie ich częstotliwości i intensywności. Poprawia się również jakość snu, poziom napięcia i ogólne funkcjonowanie emocjonalne.

Warto jednak pamiętać, że każdy organizm reaguje indywidualnie. W zależności od przyczyny tików niektóre dzieci potrzebują więcej czasu, aby pojawiły się zauważalne efekty. Często konieczne jest także dodatkowe wsparcie w postaci odpowiednio dobranej suplementacji lub terapii wspomagających, takich jak biofeedback, terapia sensoryczna czy praca z układem nerwowym.

Rodzice oraz specjaliści obserwują u części dzieci:
– zmniejszenie napięcia i stresu,
– poprawę jakości snu,
– lepszą regulację emocji,
– wyciszenie układu nerwowego,
– zmniejszenie częstotliwości lub intensywności tików,
– poprawę koncentracji i codziennego funkcjonowania.

CBD działa przede wszystkim relaksująco i przeciwlękowo, natomiast CBG może wspierać koncentrację oraz stabilizację układu nerwowego.

W terapii zalecam prowadzenie dziennika terapeutycznego w celu obserwacji częstotliwości i intensywności tików podczas stosowania terapii skojarzonej.

Efekty

Więcej efektów zamieszczam na grupie gdzie prowadzę dzieci pod pieczą placówki medycznej

W autyzmie jak i w spektrum, dzieci z zespołem nadpobudliwości psychoruchowej czy też dzieci które potrzebują regulacji układu nerwowego

GRUPA FACEBOOK

A na koniec ciekawostka dołączenie najciekawszych publikacji pubmed [PubMed – Tetrahydrocannabinol and Cannabidiol in Tourette Syndrome (2023)](https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38320199/?utm_source=chatgpt.com)

Randomizowane badanie kliniczne wykazało zmniejszenie nasilenia tików u pacjentów z ciężkim zespołem Tourette’a po zastosowaniu preparatu THC + CBD. Autorzy zauważyli również poprawę w zakresie lęku i objawów obsesyjno-kompulsyjnych.

[PubMed – Medicinal cannabis for tics in adolescents with Tourette syndrome (2025)](https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40636988/?utm_source=chatgpt.com)

Badanie pilotażowe u młodzieży (12–18 lat) wykazało poprawę tików, jakości życia oraz funkcjonowania emocjonalnego po zastosowaniu medycznej marihuany zawierającej THC i CBD. Jednocześnie podkreślono potrzebę większych badań klinicznych.

[PubMed – Different responses of repetitive behaviours in juvenile and young adult mice to THC and CBD (2021)](https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33125731/?utm_source=chatgpt.com)

Badanie przedkliniczne sugerujące wpływ CBD i THC na zachowania powtarzalne związane z Tourette’em.

[PubMed – Cannabigerol (CBG): A Comprehensive Review of Its Molecular Mechanisms and Therapeutic Potential (2024)](https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/39598860/?utm_source=chatgpt.com)

Przegląd naukowy dotyczący potencjału terapeutycznego CBG. Opisuje możliwe działanie neuroprotekcyjne, przeciwzapalne i wpływ na układ nerwowy, ale nie dostarcza jeszcze mocnych dowodów klinicznych dotyczących tików u dzieci.